PR Horta ho Diretor Fundasaun Rai Matak Diskute Asuntu Agro-Floresta

Diretor Fundasaun Rai Matak no Doretora Programa ho Musan Ida hasoru malu ho Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta, iha Palasiu Prezidensial. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta ho Diretor Fundasaun Rai Matak no Doretora Programa ho Musan ida diskute asuntu konaba agro-Floresta.

Bainhira remata hasoru malu, Diretora Programa ho Musan ida, Leopoldina Joana Guterres ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Tersa (21/07/2026) hatete, ohin ekipa husi Programa ho Musan ida nomos Fundasaun Rai Matak mai hasoru malu ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta hodi deskute hamutuk konaba agro-Floresta.

“Ohin ami nia soru mutu ho sua Exelensia Prezidente Republika RDTL ho assuntu konaba agro-Floresta komunidade nia neebe halao iha munisipiu 5 iha Timor Leste hanesan Kovalima, Likisa, Baucau, Lautem, ho Viqueque,” dehan Diretora Programa Musan ida.

Diretora dehan, atividade konaba agro-Floresta komunidade nia maka komunidade sira kuda aihoris ou ai oan neebe bainhira sira tau matan ba ai oan sira moris iha rai leten 12 mezes ou tinan 1 sira hetan intensivu 50 centavos kada aihun ida kada tinan durante tinan lubuk ida tinan 40 defende ba programa Ho Musan Ida neebe iha.

Nia hatete, ai horis neebe komunidade kuda iha Baguia ho Programa Ai Mosan Ida, sira kuda aihoris oin 9 mak hanesan Ai-Nah, Ai Nitas, Ai Teka Lokal, Mahoni, Ai Kameli, Aibubur, no Ai kakeu, maibe iha munisipius sira seluk neebe bolu rai matak espasaun ho modelu musan ida nia neebe halao iha Baguia ba tinan 17 ona entau iha munisipiu seluk kuda ai oin 32 alende ai horis 9 iha Baguia nomos seluk tan iha komunidade nia toos rasik no sira rasik mak tau matan too aihoris nee boot too tinan 30 ka 40 nia laran.

Aihoris sira nee foti husi neebe? Hatan ba kestaun nee nia hatete aihoris sira nee Programa Ai Mosan Ida mak organiza hodi bele halao Viveiru sentral iha fatin idak idak neebe PROGRAMA nee iha ba bolu viveiru sentral hafoin mak fahe ba komunidade hodi kuda.

Nunee mos husi parte rai Matak iha hanoin no planu atu espanda ba iha munisipiu seluk mak hanesan Oecusse, Bobonaro, Manufahi Aileu defende ba finansamentu nomos defende ba serbisu hamutuk ho Governu TL, no Governu Timor Leste suporta ona ba programa ida nee ba tinan 17 no ninia extensaun premeiru mak finansas, no segundu mak presiza hetan suporta husi Governu TL.

Iha biban nee nia hatutan tan katak, nuudar Timoroan presiza kuda ai ho rasaun premeiru tanba iha tinan lubuk ida neebe tempu invazaun nia razaun tanba seguransa, entau aihoris sira nee lere hotu rai Molik tanba nee presiza kuda fali ai
Nunee mos Diretor Fundasaun Rai Matak, Sahe da Silva hatete husi parte rai matak kuda ona aihoris 750 mill.

“Ba parte rai matak ita kuda tiha ona aihoris 750 sete sentos ciquenta mill iha munisipiu 5,” dehan Doretor Sahe.

Nia hatete, programa nee atu halo investimentu atu hetan reseitas karbono nia, maibe premeiru tinan 5 susar tanba ai kiik, no sira hetan fundu husi investimentu balun nunee mos entidade Floresta ASEAN nia nomos Husi Uniaun Europeia nomos DIFAT.

Iha hasoru malu nee Prezidente Republika Jose Ramos Horta apoiu tebes idea sira nee desde inisiu no Prezidente mak sai Patrono ba Programa Ai Musan Ida nomos Rai Matak no tinan tinan Prezidente sempre disponivel atu fo apoiu programa nee husi komunidade.

No Prezidente Republika sempre suporta ba atividade sira neebe hahu iha baze, husi baze lahein deit maibe hakarak iha inisiativu atu hahu atividade ruma neebe iha baze liu liu iha area rural sira.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *