BCTL & PCIC Deteta Osan 200 Centavos Falsu Sirkula iha TL

KONFERENSIA IMPRENSA - BCTL hamutuk ho PCIC realiza konferensia imprensa kona ba sirkulasaun osan 200 sentavus falsu iha Timor-Leste, iha Edifisiu BCTL. (Foto: STL/Joaninha Belo)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Banco Central de Timor Leste (BCTL) servisu hamutuk ho Polisia Nasional Servisu Investigasaun Kriminal no Polisia Sientifika Investigasaun Kriminal (PCIC) deteta osan 200 centavos falsu, neebe produs husi kriminozu sira sirkula ona iha Timor Leste (TL).

“Hakarak informa ba publiku katak agora daudaun BCTL servisu hamutuk ho autoridade kompetente sira indentifika ona sirkulasaun osan falsu 200 centavos tinan 2017 neebe produz hosi kriminozu sira no sirkula ona iha ita nia rai laran, posivelmente sirkula liu husi merkadu, loja, estasaun gazolina, gazoel, vendadores movel, jogos no fatin sira ema sosa no faan sasan,” hatete Gerente Operasaun Moeda, Antonio Esperito Santo liu husi konferensia imprensa iha Edifisiu BCTL, Dili, Kuarta (4/3/2026).

Nia hatoo ba komunidade iha teritoriu nasional katak verifika ho atensaun osan 200 centavus serie 2017, bainhira halo transaksaun ruma sosa no faan sasan, se karik wainhira halo transaksaun ruma sosa no faan mak suspeita moeda 200 centavos falsu, labele fo fila fali osan nee ba sirkulasaun.

Maibe rai hela moeda nee no komunika kedas ba BCTL iha munisipiu sira no area rural, kazu hanesan bele mos relata ba PNTL, PSIC, Autoridade lokal iha nivel aldeia ka suku.

Nia dehan, wainhira komunidade hare no deskonfia individu ruma lori osan 200 centavus falsu ho montante boot favor hatoo kedas ba autoridade relevante hanesan PNTL no PCIC.

Autentisidade osan 200 centavus lolos original jenuinu maka ho kualidade diak, mahar no figura neebe mos ho marka tinan 2017, marka BCTL ho letra kiik, dezenhu foho ho karau iha natar laran, letra REPUBLICA DEMOCRATICA DE TIMOR-LESTE ho asentu iha U ho A, hanesan figura tuir mai.

BCTL husu ba komunidade atu nafatin utiliza ita nia osan centavos husi 1c, 5c, 10c, 25c, 50c, 100c no 200c, no nafatin tau fiar ba autoridade kompetente sira nomos koopera hodi identifika no buka tuir kriminozu sira neebe responsabiliza ba aktus pruduz no sirkula osan 200 centavos falsu iha rai laran. BCTL sei foti medidas adekuada haktuir kompetensia nee be lei fo hodi asegura nafatin sirkulasaun moeda ofisial (Centavos no notas Amerikanu) iha TL.

“Osan falsu 200 centavos ami detekta semana kotuk sesta feira iha loron 27 Fevereiru primera vez deteta osan nee BCTL halo nia atividade servisu bankaria nian Banku komersial mak kliente BCTL nian lori osan mai BCTL, ho prosesu nee mak indentifika iha neeba osan falsu hamutuk ho osan diak nian,” dehan nia.

Iha fatin hanesan, Superintendente Asiatensia Asistente Xefe Operasaun iha Diresaun Servisu Kriminal, Mouzinho T.Correia hatete, prosesu nee halo iha Sesta feira depois keisa husi BCTL.

“Prosesu halao too agora, kona-ba autor neebe produs osan falsu neebe sirkula nee prosesu lao hela, ita nia ema iha terenu servisu hela,” dehan nia.

Segundu, kona-ba elementus deteta osan iha parte rua, ida parte karau nian iha elementus tolu husi karau nia matan nee osan orijinal, karau nia matan kabuar, maibe osan falsu nee oin seluk, segundu ba iha asuntu sira nee iha Demokratiku iha osan orijin asentu nee mahar no osan falsu nee mihis los nunee mos asentu iha u osan orijinal asentu nee mahar no falsu asentu nee mihis.

(joa)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *