DILI, STLTIMORLESTE.com – Prevedór Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), Vírgilo da Silva Guterres “Lamukan” hateten, apoia deklarasaun Xefe Governu Xanana Gusmão hodi halo fali rekrutamentu foun ba vaga Polisia Nasional Timor Leste (PNTL).
“Hau hanesan Prevedór apoia saida mak Primeiru Ministru hateten, se ita hakarak atu PNTL nee hetan fiar husi púbiku ida nee ita tenke hahu, tanba prosesu rekrutamentu mai nee hamosu kestaun lubuk ida ona, no hau konkorda liu tan kuandu prosesu nee hanesan Primeiru Ministru hateten uza prosesu eleminatóriu, halo avaliasaun ba teste ninian, kuandu la liu nia hela. Maibe dokumentu kuandu la falha nia hela eleminatóriu,” hatete Prevedór Direitus Humanus no Justisa (PDHJ) Vírgilo da Silva Guterres “Lamukan” ba jornalista sira iha nia knaar fatin Praia Dosququeiros Dili,loron tersa (24/03/2026).
Nia esplika, prosesu ida nee bele dignifika entidade nee, maibe atu dignifika intituisaun rekrutamentu ne’ebé mai labele dehan nia Polisia nia oan labele tuir veteranu nia oan labele tuir laos, bele tuir no tuir laos dehan aman veteranu neebe nia ba deit numeru um no dois lae nia tenke liu prosesu sira nee.
“Prosesu ida nee laos deit atu dignifika entidade ida nee, maibe dignifika mos nia aman nian inan nia tiun neebe ke sai veternu nee atu aprezenta katak aman sai veteranu, laos tanba nia tuur deit sai veternu maibe tanba nia halo sakrifisiu. Entaun oan sira tenke liu husi prosesu neebe rigor ba ema hotu-hotu mak sira prova katak sira merese duni laos tanba aman veteranus ka aman Polísia husi ita ba tau deit numeru kiik”, nia informa.
Nia aprofunda katak, nuudar Provedor konkorda plenomente ho saida mak Primeiru Ministru hateten ona.
“Prosesu rekrutamentu nee ita hahu no depois de bele sistema eleminatoriu no ita husu MP loke prosesu hasoru komisaun rekrutamentu,” nia hatutan.
Iha biban nee, Prevedór Direitus Humanus Justisa Vírgilo Guterres husu ba Ministeriu Públiku atu loke prosesu ba Komisaun Rekrutamentu tanba mosu irregularidade iha prosesu rekrutamentu vaga PNTL no uza ona osan Estadu.
“Ba osan neebe uza ona iha rekrutamentu uluk nee, nee mak hau dehan ita tenke uza medida koretiva tanba prosesu nee identifika irregularidade no hamosu tiha ona prejuízu ba Estadu, osan hira mak ita uza tiha ona, ema barak mak sai vítima tiha ona, entaun ema balun iha prosesu nee tenke responsabliza”, nia dehan.
Tanba nee, tenke halo investigasaun ba Komisaun hodi hatene lo-loos uza osan hira ba prosesu nee no tanba sa mak mosu irregularidade.
“Tenke aplika investigasaun komprensivu, profundu no tenke kobre elementu sira neebe loke responsabiliza ba atu hatene katak violasaun ba irregularidade. Ida nee tenke loke hotu, atu nunee atu hatene dehan se loos mak iha laran, hodi responsabiliza ba irregularidade too mosu falsifikasaun dokumentu ka ou manipulasaun informasaun. Se buat nee krime entaun Ministeriu Públiku mos bele instaura prosesu atu lori prosesu nee ba oin, atu nunee ida neebe involve prosesu nee tenke responsavél ba iha neebe,” nia esplika.
Vírgilo dehan, labele husik prosesu sira hanesan nee husik liu deit, maibe tenke haree hodi prosesu ba oin tanba gasta ona osan.
“Ita labele lakon deit. Se ita dehan prosesu nee iregular nee tenke iha ema ida ka rua tenke responsabliza iregularidade nee ita labele husik gasta deit osan hanesan nee,” nia deklara.
Iha fatin hanesan Kadates foun PNTL, Sonio dos Santos informa, rekurtamentu foun diak liu duke kontinua rekurtamentu neebe nakonu ho familiarizmu, tanba povu nia oan barak mak lakon.
“Hau hanoin MI tenke planu hodi halo rekrutamentu foun, atu nunee povu nia mos bele senti ba Timor Leste nia ukun rasik aan, povu nia oan mos iha matenek hodi dezenvolve ba rai ida nee,” nia afirma.
(jen)
