V-MSSI Foka Prevene Malnutrisaun iha Area Remotas

Vise-Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (V-MSSI), Céu Brites. (Foto: STL/Joseph Koa)

AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Vise-Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (V-MSSI), Céu Brites afirma katak, Governu implementa Programa Servisu Integradu ho objetivu atu hametin protesaun sosiál no prevene malnutrisaun, liuliu ba inan isin-rua, inan ne’ebé fó-susu no labarik sira ho idade to’o tinan tolu.

Vice MSSI, Céu Brites hatoo informasaun nee ba STL iha Dominicana Cafe Oebau, Suku Costa Postu administrativu Pantemakassar RAEOA Kuarta (18/11/2026) katak, programa ne’e nu’udar prioridade Governu nian, ne’ebé integra servisu protesaun sosiál, saúde no nutrisaun, ho atensaun espesífika ba benefisiária Programa Bolsa da Mãe Kondisionál.

Programa ne’e implementa liuhusi servisu integradu iha komunidade, inklui konsultasaun saúde gratuita ba populasaun iha área remota. Ekipa médika ne’ebé envolve médiku konsultór jerál no médiku espesialista sira, oferese konsultasaun kona-ba saúde jerál, moras fuan no saúde nehan.

Além de servisu saúde, ekipa ne’e distribui mós pakote komplementár ne’ebé kompostu husi susu, masin, bno ikan sardinha ba família vulnerável sira, atu suporta nesesidade nutrisaun iha komunidade.

Nia esplika katak, programa ne’e sai parte husi esforsu Governu nian atu responde ba problema malnutrisaun no stunting ne’ebé kontinua sai dezafiu ba saúde públika iha Timor-Leste.

Tuir Céu Brites, Ministériu Saúde iha ona programa rasik atu kombate malnutrisaun no stunting, liuliu ba labarik sira. Enkuantu MSSI, liuhusi programa protesaun sosiál, foka liu ba prevensaun malnutrisaun, hodi fó apoiu ba inan no labarik sira ne’ebé presiza atensaun espesífika.

Nia hatutan katak, Programa Servisu Integradu ne’e agora implementa hela nu’udar projetu-pilotu iha munisípiu tolu, mak Ermera, Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse-Ambeno (RAEOA) no Covalima.

“Hau nia vizita mai Oecusse ba programa integradu IX Governu Konstitusional, hahu husi Aldeia Ulas, Suku Taiboko, Postu Administrativu Pantemakassar, iha loron Tersa, ba iha Suku Usi Taku, Aldeia FatuNababu, iha loron Kuarta ba iha Aldeia Nonkikan Suku Bobometo, Postu Administrativu Oesilo no iha loron Kinta ba iha aldeia Malelat, Suku Malelat, Postu Administrativu Pasabe. Programa nee hahu husi Atauro, kontinua mai Oecusse no sei ba iha Suai,” dehan nia.

Objetivu husi vizita nee atu halao programa integradu kompostu husi MSSI koalia kona ba programa MSSI foku ba bolsa da mae kondisional, programa saude inan ho oan, neebe MSSI hahu lansamentu programa nee iha fulan Julhu liu ba ho partisipasaun Prezidente da Republika, Jose Ramos Horta.

Ekipa seluk neebe partisipa iha programa integradu nee maka mai husi Centru Nasional Reabilitasaun, liu-liu atu haree ema defisiensia Tilun, ibun no sira neebe hetan problema struk ho problema saude seluk neebe afeita ba sira nia saude.

Alende nee, mai mos ho NGO fo Naroman neebe foka ba problema matan no sira fo oklu gratuita. Programa nee mos serbisu hamutuk ho Saude RAEOA liu husi sekretaria Rejional Serbisu Asuntu Sosiais no organizassaun komunitaria, neebe dotor sira fo konsultasaun Jeral, konsulta ba fuan, no seluk-seluk tan.

Governu Sentral haree Direitamente Povu nia moris

Iha fatin ketak, Jestór Postu Administrativu Nitibe, Agustinho Afulit, defende kolaborasaun entre autoridade lokál no Governu Sentrál atu identifika nesesidade komunidade sira, liuliu iha área remota, no asegura katak servisu públiku to’o diretamente ba povu.

Agustinho Afulit hateten katak, autoridade lokál iha responsabilidade atu servisu hamutuk ho estrutura governativa, husi nivel postu administrativu, suku no autoridade rejionál, atu identifika fatin sira ne’ebé presiza atensaun no fasilita vizita direta husi membru Governu ba komunidade.

Nia esplika katak, vizita ba terenu importante atu membru Governu sira bele haree diretamente kondisaun moris povu nian, inklui asesu ba infraestrutura no servisu báziku, hanesan estrada, bee-moos, eletrisidade, telekomunikasaun, saúde no edukasaun.

Aleinde ne’e, vizita sira-ne’e sei fó oportunidade atu avalia asesu labarik sira ba eskola no kondisaun infraestrutura eskolar, hodi identifika problema no nesesidade ne’ebé komunidade enfrenta iha sira-nia fatin hela.

Tuir Agustinho Afulit, koordenasaun entre autoridade lokál no Governu Sentrál importante atu identifika aldeia no área sira ne’ebé seidauk hetan atensaun direta husi Estadu, no lori informasaun kona-ba realidade komunidade nian ba entidade kompetente sira.

Nia subliña katak, objetivu prinsipál husi vizita ne’e mak atu haree diretamente realidade no nesesidade komunidade iha terenu, hodi nune’e Governu bele iha informasaun klaru kona-ba situasaun povu nian no responde ba nesesidade sira tuir sira-nia prioridade.

(jos)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *