DILI, STLTIMORLESTE.com – Akademista sira kestiona desizaun Governu neebe lansa fatuk dahuluk ba kontrusaun Internasional Convention Center (ICC), iha loron 20 Maiu 2026, maski too agora seidauk iha alokasaun orsamentu neebe konkretu ba projetu nee.
Serimonia lansamentu fatuk dahuluk ba projetu nee partisipa husi Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao, hodi marka inisiu ba atividade Governu nian iha fulan Maiu nee.
Tuir analiza husi Akademista UNTL, Carlito de Sousa katak, lansamentu projetu infraestrutura boot ida neebe laiha planu dalan orsamentu neebe klaru hatudu frakeza boot iha planeamentu governamental. Nia dehan, iha lojika jestaun publika, lansamentu ida neebe la akompanha ho dokumentu finansiamentu neebe solid, bele kria risku fisikal ba risku.
“Bainhira Governu la esplika ho konkretu katak projetu nee uza osan husi neebe, katak husi fundu petrolifeiru, emprestimu ka parseria publiku peivadu, neebe bele haburas espekulasaun katak, desizaun nee foti ho baze ba emosaun politika, laos baze ba nesesidade tekniku finanseira,”dehan Carlito ba STL, Kuarta nee (03/06/2026).
Akademista UNTL nee fo hanoin katak, projetu inftaestrutura ho kategoria boot hanesan ICC tenke hetan estudu viabilidade neebe klean no alokasaun orsamentu neebe detalhadu iha dokumentu Estadu nian. “Se Governu la hatudu planu finansiamentu neebe konkretu projetu nee iha risku boot nakfilak ba projetu neebe lao la remata tanba falta finansiamentu, hanesan akontese ona iha projetu infraestrutura balu iha pasadu.
Ho nunee nia rekomenda atu Governu obrigatoriamente publika mater plan no dokumentu planu finansinentu projetu nian ba publiku, hodi permiti peritu sira halo analiza klean.
Antes nee iha lansamentu fatuk dahuluk Visi Primeiru Ministru, Ministru Asuntu Ekonomiku no Ministru Turizmu Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay hatoo agradesimentu ba etnidade sira hotu neebe husik ona tempu bele partisipa iha serimonia lansanentu fatuk dahuluk ba kontrusaun ICC.
“Nunee ohin sai nuudar loron istoriku ida ba ita hotu hotu, tanba bele mos selebra ita nia loron restaurasaun independensia. Hau atu hatoo deit katak ideia inisiu ba projetu nee mai husi Primeiru Ministru, hamutuk ho hau no ekipa seluk,” dehan Visi PM, Kalbuadi.
Nia dehan, kuaze tinan rua resin hahu ho ideia atu harii oinsa no ninia dezenu sira, maibe too ikus mai Governu bele realiza duni lansamentu fatuk dahuluk ba projetu ida nee.
(car)
