AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor Leste liu husi Diresaun Nasional Regulasaun Agua no Saneamenu (DNRAS), Servisu Munisipal Agua, Saneamentu no Ambiente (SMASA) entrega relatoriu rezultadu avaliasaun kompetensia sistema no prioridade formasaun ba Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA).
“Ita nia atividade ohin nee hanesan atividade kontinuasaun ba avaliasaun kompetensia neebe mak ita halao ona iha tinan kotuk, iha fulan Novembru nia laran, neebe mak ita halao iha Postu Administrativu Maliana, Munisipiu Bobonaro. Ita nia atividade avaliasaun kompetensia ba ita nia serbisu sira kona ba bee rural, husi SMASA inklui mos SAS-RAEOA nian. Objetivu husi avaliasaun kompetensia ida nee, sai referensia ida ba ita nia kargu Xefia sira, bele utiliza hodi dezenha sira nia planu asaun sira,” dehan Jaime Mendonca tekniku husi DNRAS ba STL iha Gabinete Prezidente Autoridade RAEOA Oebau hafoin aprezenta rezultadu avaliasau ba Autoridade RAEOA, Tersa (02/06/2026).
Nia haktuir tan katak, bazeia ba diploma ministerial inklui mos ministerial konjunta neebe maka iha, hodi eleva nafatin funsionariu sira nia konhesimentu no abilidade sira liga ho bee rural, hodi identifika prioridade sira inklui forsa trabalhu neebe maka iha, atu ajusta ba iha planu kapasitasaun sira.
“Durante avaliasaun, konsege detekta lakunas barak iha terenu, liga ho serbisu tekniku nomos konhesementu tekniku neebe maka ita iha, tanba haree husi forsa travalhu iha TL nee diak maibe presiza iha kapasitasaun atu eleva nafatin ita nia fusioariu sira hodi ezerser sira nia knar hodi lao ho diak,” afirma nia.
Iha biban nee, Yoseph Ili nuudar Diretor Rejional Serbisu Agua, Saneamentu no Ambiente (DRSASA-RAEOA) dehan, ohin Ekipa husi DNRAS ho SMASA mai entrega relatoriu avaliasaun neebe halao ona iha tinan kotuk iha Munisipiu Bobonaro.
“Objetivu husi entrega relatoriu avaliasaun tinan kotuk nian nee, hodi avalia serbisu Munisipal nian kona ba bee, Saneamentu no Ambiente, iha idak-idak ninia munisipiu, problema barak maka ami identifika no hasoru iha RAEOA neebe uluk ami sei mantein iha departemetu serbisu SAS ninian, kona ba rekursu humanu iha Oecusse sufisiente ona maibe presiza mos aumenta no presiza formasaun no kapasitasaun ba ita nia funsionariu sira, liu-liu iha parte teknika no parte kanalizasaun atu oinsa sira bele atende ita nia komunidade sira atu halo manutensaun ba sistema bee mos iha RAEOA,” dehan nia.
Nia dehan, forsa trabalhu iha SAS uluk ho funsionariu 42, tanba uluk depatementu Agua no Saneamentu, maibe foin dadauk nee diploma ministerial sai katak, SAS-RAEOA nakfilak fali ba Diresaun Serbisu Rejional Agua Saneamentu no Ambiente (DSRASAA), iha informasaun katak funsionariu balun hetan notifikasaun maibe DSRASAA la hetan notifikasaun, funsionariu hirak nee kontinua mantein hodi halao serbisu hodi atende povu kona ba bee moos.
“Ami nia funsionariu kontratu sira, ate ohin loron, sira sedauk asina kontratu maibe sira halao serbisu husi 1 de Abril too ohin loron. Hau hanoin, tuir dadus tinan 2025, komunidade neebe asesu ona bee moos iha Oecusse 78% ona, sedauk asesu bee moos nee 22%, tanba nee tinan ida nee ami sei esforsu aan atu bele atende sira, tanba ita mos iha kareta tanki bee moos, hodi atende bee moos ba bairru sira neebe la asesu bee moos tuir sistema,” dehan nia.
Nia haktuir tan katak komunidade neebe sedauk asesu bee moos maka iha Suku Naimeko, Aldeia Baki, sira uza bee posu, maibe tempu bailoron naruk debitu bee posu menus, tanba nee DSRASAA sempre apoiu. Alende nee mos iha Postu Administrativu Nitibe, liga ho alargamentu Estrada, kanalizasaun bee moos ba komunidade afeta, maibe husi parte DSRASAA sempre kolabora ho kompanhia no povu, hodi responde sira nia preokupasaun.
(jos)






