DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta hala’o vizita ofisiál ba Repúblika Koreia, husi loron 5 to’o 7 Novembru 2026.
Iha loron Kuarta (04/11/2026) Prezidente Repúblika José Ramos Horta Viajen ba Korea, Vizita ne’e hala’o tuir konvite husi Prezidente Repúblika Koreia, Lee Jae Myung, no sai vizita bilaterál ofisiál dahuluk husi Prezidente Timor-Leste ba nasaun ne’e dezde estabelesimentu relasaun diplomátika iha tinan 2002.
Vizita ne’e mós hala’o molok aniversáriu ba dala 25 relasaun diplomátika entre nasaun rua ne’ebé sei selebra iha tinan 2027.
Durante vizita ne’e, pontu importante mak enkontru simeira bilaterál entre Prezidente Ramos-Horta no Prezidente Lee Jae Myung, iha loron 6 Novembru, iha Seoul.
Enkontru ne’e sei diskute kona-ba hametin kooperasaun iha área polítika, seguransa, ekonomia, investimentu, propriedade intelektuál, mudansa klimátika, edukasaun no empregu.
Programa vizita ne’e mós inklui asinatura Memorandu Entendimentu, almosu ofisiál Estadu nian no konferénsia imprensa konjunta.
Prezidente Ramos-Horta sei buka atu enkoraja investimentu Koreia nian iha Timor-Leste, liuliu iha dezenvolvimentu ekonómiku, siénsia no teknolojia.
Nia mós sei buka hametin parseria ho universidade sira iha Koreia atu aumenta oportunidade ba estudante Timor-oan sira atu kontinua estudu superiór.
“Ha’u agradese ba solidariedade Koreia nian no oportunidade ne’ebé fó ba joven Timor-oan sira iha edukasaun, empregu no kooperasaun dezenvolvimentu,” Ramos-Horta dehan.
Prezidente mós hato’o espetativa atu hametin parseria entre nasaun rua, liuliu iha investimentu, edukasaun, siénsia no teknolojia.
Durante vizita ne’e, Ramos-Horta sei vizita Semitériu Nasionál Seoul atu tau ai-funan no fó onra ba ema sira ne’ebé sakrifika sira-nia moris ba Repúblika Koreia.
Nia mós sei partisipa iha Serimónia Prémiu ba Pás Internet iha Seoul, ne’ebé rekoñese kontribuisaun ba pás no kooperasaun internasionál.
Aleinde ne’e, Prezidente sei simu Doutoramentu Honoris Causa no fó palestra espesiál iha Universidade Chung-Ang, kona-ba esperiénsia Timor-Leste nian husi konflitu ba pás, rekonsiliasaun no dezenvolvimentu sustentável.
Programa vizita ne’e mós inklui enkontru ho reprezentante sosiedade sivíl, akademia, organizasaun internasionál no figura sira ne’ebé kontribui ba pás no direitus umanus.
Prezidente sei fó rekoñesimentu ba voluntáriu no líder relijiozu Koreanu sira ne’ebé kontribui ona ba povu Timor-Leste.
Nia mós sei hato’o agradesimentu ba Ajénsia Kooperasaun Internasionál Koreia (KOICA) tanba apoiu ba dezenvolvimentu Timor-Leste.
Prezidente Ramos-Horta hein katak vizita ne’e bele hametin amizade, konfiansa no kooperasaun entre nasaun rua.
Timor-Leste no Repúblika Koreia estabelese relasaun diplomátika iha tinan 2002, hafoin Timor-Leste restaura independénsia.
Koreia iha papél importante iha prosesu transisaun Timor-Leste ba independénsia, liuliu liuhusi partisipasaun iha operasaun manutensaun pás Nasoins Unidas no apoiu ba prosesu eleitorál.
Dezde ne’e, nasaun rua kontinua hametin kooperasaun iha área dezenvolvimentu, edukasaun, saúde, agrikultura, infraestrutura no kapasitasaun institusionál.
Liuhusi KOICA, Repúblika Koreia fó apoiu ba programa dezenvolvimentu oioin iha Timor-Leste.
Programa traballadór Timor-oan sira iha Koreia mós sai oportunidade importante ba sidadaun liu 7.000 atu hetan empregu no dezenvolve abilidade profisionál iha setór peskas no agrikultura.
Relasaun entre nasaun rua ne’e agora tama iha faze foun, liuliu hafoin Timor-Leste sai membru ASEAN iha Outubru 2025.
Kooperasaun ne’e hein atu kontinua habelar, hodi promove dezenvolvimentu sustentável, estabilidade rejionál no prosperidade ba povu rua.
(eme)






