DILI, STLTIMORLESTE.com – Fundadora Fundasaun Alola, Kristy Sword Gusmão hatete, susubeen eskluzivu importante teb-tebes ba kosok oan nia saude, tanba nee husu inan sira labele uza susubeen formula ba kosok oan sira.
Nia dehan, susubeen eskluzivu nee importante tebe-tebes ba labarik sira nia saude, labarik sira nia saude laos deit hanesan hahan, tanba fo susubeen eskluzivu mos hanesan imunizasaun uluk ba labarik, tanba nee inan ida diside atu fo susubeen formula, formula ida nee la hanesan ho inan nia susubeen neebe isin produs hodi fo protesaun ba labarik sira.
“Susubeen formula ita tenke selu ho osan karun, tanba sa mak ita la uza susubeen husi inan nia isin rasik neebe gratis no ita la persiza preokupa ijiene, por ezemplu ita uza bibiron tenke hamoos didiak para labele fo moras ba kosok oan sira, maibe ita fo susubeen husi ita nia isin rasik ita nia isin rasik ita la presiza ijiene, no nia rezultadu ba labarik sira nia saude nomos ba inan nia saude,” hatete Fundadora Fundasaun Alola, Kristy Sword Gusmão ba jornalista sira iha Delta Nova, Sesta (19/06/2026).
Nia esplika, inan sira neebe la fo susubeen ba oan karik falta sosializasaun, maibe iha mos presepsaun wainhira gasta osan ba produtu ida, duke fo produtu neebe gratis, sira hanoin fo susubeen formula nee diak liu ba sira nia oan, tanba ho susubeen neebe folin karun.
“Hau espera edukasaun husi Fundasaun Alola aprende katak fo susubeen formula ba oan nee la los, maibe fo susubeen eskluzivu deit mak opsaun neebe diak liu,” nia Informa.
Iha fatin hanesan, Eis Ministru Saude, Rui Maria de Araujo informa, durante tinan 25 Fundasaun Alola sai fatin esperansa no advokasia isin diak nian ba feto no labarik sira iha nasaun ida nee.
Nia tenik, iha 2003 Fundasaun Alola hakat importante ida liu proposta vijionariu ida husi Fundadora Fundasaun Alola Kristy Sword Gusmão estabelese klibur susubeen inan nian ba kosok oan, no introdus grupu suporta inan ba fo susubeen eskluzivu.
Nia esplika, hakat importante ida nee loke dalan ba parseria stratejika entre Ministeriu Saude ho Fundasaun Alola ba konfiksaun katak susubeen inan nian neebe eskluzivu sai nuudar direitu fundamental ida, baze ida uniku no efetivu liu ba labarik ninia sofervensia kresimentu no dezenvolvimentu kognetivu.
“Wainhira ita introdus grupu sira nee iha ita nia hospital publiku sira hanesan HNGV iha Dili no iha fasilidade Saude iha Munisipiu sira, Timor Leste hahu hikas espesialista ida area Saude Publiku iha Timor Leste,” nia deklara.
Nia informa, grupu suporta inan nian sai pinten halo ligasaun iha espasu mamuk entre inan foin tur ahi iha uma no fasilidade neebe besik.
“Liu tiha tinan 25 ita tenke rekonhese katak, programa ida nee sei sobervive, wainhira laiha involvimentu no dedikasaun husi profisional saude no volotariu bioneiru sira neebe sai nuudar iis moris nian iha nivel baze ba programa ida nee,” nia deklara.
Nia hatutan, itervensaun liu husi Klibur Susubeen inan nian ba kosok oan sira no grupu suporta ba inan buka atu kombate malnutrisaun kosok oan liu husi dalan proteje sira husi malnutrisaun no moras infeksaun nomos halakon toman aat fo susubeen kalan ba kosok oan sira.
“Dadus iha momentu neeba hatudu katak fo susu eskluzivu iha deit 30,7%, marketing komersial neebe argesivu ba susubeen formula sai risku boot ba inan sira atu fo susubeen eskluzivu ba sira nia oan iha tempu neeba, agora hau hanoin mos sei nafatin,” dehan nia.
Nia hatutan, tenke nafatin adapta politika saude publika hodi proteje inan sira neebe servisu atualiza teknolójia detezaun sedu ba problema saude no garante kuidadu no asesu area rural sira, mudansa ba politika saude la akontese iha rai mamuk, presiza lideransa neebe determinadu no suporta neebe sistematiku.
Nia koalia, fo susubeen eskluzivu laos deit metodu ida atu fo han ita nia oan sira, maibe investimentu fundamental ida iha intelijensia saude no independensia ekonomika ba Timor Leste.
“Agora ita iha fundu mina rai, maibe tinan 20 no 30 tan fundu mina rai mak susubeen inan nian neebe investe iha oan sira nia matenek ba aban bairua nian,” nia afirma.
(jen)
