DILI, STLTIMORLESTE.com – Igreja liu husi Conferensia Episcopal Timorense (CET) hasai ona regra ida ba kada parokia hotu-hotu iha area Dioseze Dili, Baukau no Maliana. Regra nee kona-ba trata sertidaun batizmu, sarani sira trata sertidaun batizmu selu US$ 5 ba administrasaun parokia kada parokia.
Arcebispu Arkedioseze Metropolitana Dili, Dom Virgilio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hatete, Dioseze Dili, Baukau no Maliana kompostu husi parokia 70 resin. Regra nee hasai hodi responde kestionasaun publiku durante nee sobre birokrasia sertidaun karun.
Ho regra nee kada parokia iha Dioseze tolu tenke hakruk. Presu ba sertidaun selu deit US$ 5. “La liu ida nee, laiha urjente. Hotu-hotu hakruk ba regra ida nee,” hatete Dom Virgilio Cardeal do Carmo da Silva, SDB ba jornalista hafoin hatoo mensajen paskua ba sarani sira iha Arkedioseze Lecidere, Dili, Kuarta (01/04/2026).
Nia hatete, koalia kona-ba birokrasia, laos kazu hotu-hotu, maibe iha kazu ruma neebe verifika, liu-liu autensidade dokumentus sira. Dala barak mosu falsifikasaun dokumentus liu husi kartoriu, dala ruma tanba razaun ba ida nee, ida neeba. Atu rezolve problema ida nee, nia dehan autoridade igreja fo razaun oinsa mak bele muda dokumentus, nee bele ka lae. Lo-loos nee labele. Muda naran tun sae nee labele. Padre Parokia sira labele halo mudansa ba naran ida, maibe tenke liu husi Chanselaria kada Dioseze iha ninia prosedur.
Kona-ba subvensaun publiku neebé governu fo ba uma kreda kada tinan, nee bazeia ba proposta orsamental neebe CET hatama ba governu.
Subvensaun publiku osan nee iha milhaun US$ 15. Osan nee CET uza ba area tolu: edukasaun, servisu sosial, atividade governu no pastoral igreja nian.
Antes atu hetan subvensaun husi governu, CET sempre hatama relatoriu hotu-hotu. No osan ba setor edukasaun nian, liga ba formasaun jeral, padre sira nia formasaun, seminarista no infraestrutura. Segundu, servisu sosial neebe igreja harii hanesan igreja, kapela no asistensia sira seluk. Terseiru, atividade governu no igreja, nee tau matan ba atividade pastoral. Osan ba item tolu nee kada tinan sempre subemte ba governu.
Subvensaun anual ba Konferensia Episkopal Timorense nee halao tuir akordu neebe asina iha dia 14 de Agostu 2015 entre Timor-Leste no Santa Se. Nomos, akordu juadru neebe asina iha dia 16 de Junho 2017 entre Governu no CET, neebe prevee kontribuisaun anual, tuir disponibilidade finanseira governu ba atividade sira ho karater sosial, edukativu no governu eklezial igreja katolika nian.
(jos)






