DILI, STLTIMORLESTE.com – Prosesu neebe pendente laos prosesu hotu ona, maibe prosesu sira neebe sei lao hela no seidauk iha desizaun ikus husi Tribunal.
“Kazu pendente laos kazu nee para ona, kazu pendente nee signifika Juiz nee kaer hela prosesu, maibe seidauk iha desizaun final, posibilidade nia bele too Supremu Tribunal Justisa (STJ) kuandu STJ hamriik ona, tanba nee pendete prosesu sei lao hela, seidauk too iha desizaun,” dehan Prezidente Tribunal Rekursu, Afonso Carmona ba jornalista sira iha Kaikoli, Segunda (01/06/2026).
Tuir Carmona, kazu iha Tribunal Rekursu hamutuk 76 neebe sei pendente, no iha Tribunal Munispiu sira hamutuk 4.354 neebe sei pendente hela.
Nia esplika, kazu neebe numeru barak liu iha Tribunal Judisial Primeira Instansia sira kontinua mai ho krime Violensia Domestika, Ofensa Korporais, Maustratus, tanba violensia nee envolve kazu barak iha laran.
Alende nee, Juiza Administradora Tribunal Baucau, Maria Modesta dehan, prosesu krime pendente Baucau 836.
“Prosesu krime pendente total agora 836, prosesu sivil pendente total 255, difikuldade mak falta rekursu umanus, presiza aumenta Juiz ho ofisiais justisa, tanba Baucau agora prosesu tama barak,” dehan Maria Modesta.
Nia argumenta, oras nee daudaun iha Juiz nain lima mak halao knaar iha Tribunal Baucau, maibe sira halo esforsu ho programa julgamentu movel hodi redus kazu pendente neebe iha.
Nia sublina, iha Baucau prosesu neebe rejista makaas sei kontinua ho krime Violensia Domestika, tanba ohin loron ema konsidera krime violensia domestika hanesan krime publiku, tanba nee banhira hasoru problema sira hatoo keixa.
Nunee mos Juiz Administrador Tribunal Oecuse, Evanjelinho Belo dehan, prosesu pendente aas liu mak prosesu krime.
“Tribunal Oecuse iha prosesu pendente hamutuk 400 ital, nee kompostu husi sivil no mos krime, sivil hamutuk 96 prosesu pendentes, no restu husi nee ba iha krime nian neebe pendente,” dehan nia.
Nia hatutan, Tribunal Oecusse prosesu neebe rejista barak liu mak kontra bandu, tuir kedan ho krime Violensia Domestika.
(ter)






